Tu ma agaifanua a le Masais

Masai tu ma aga

O le Masais o ni tagata e nonofo i Tanzania ma Kenya. O i latou o se tasi o le sili lauiloa ituaiga i le lalolagi, vaega ona o latou lavalava po o latou siva, ae aunoa ma le faagaloina o nei uma o loʻo aofia i totonu o le tu ma agaifanua a le Masais lea o le a tatou talanoa ai i le aso.

O se matua fia iloa auala o le olaga mo seisi vaega o le lalolagi, e ui lava e masani ona faapitoa mo latou lava. E tele a latou mea e taʻu mai ia i matou ma o le ulufale atu i se taulaga pei o lenei o se masani masani. E te manaʻo e iloa ona sili ona faʻapitoa lilo?

Ina ia avea ma tagata matua, latou tatau ona sailia se leona

Faʻatasi ai ma tu ma agaifanua a le Masais tatou te maua ai lenei. E mafua uma mai le mea moni o le taulaga ua fausiaina o tausaga. O le mea lea, e tele ni vaega i totonu o tagata o loʻo tuʻufaʻatasia ai lenei ituaiga ma e amata mai i tamaiti poʻo tamaititi toa i le taua tele poʻo le matua ma matua matutua. Ae o le laʻasaga autu i le avea ma tagata matua atoa o tuli se leona. O se tasi o sauniga masani na faʻaalia ai le taua o le tamaloa e avea ma toa. Ae talu ai o le leona o se puipuia ituaiga, o lea tu ma aga ua le toe mulimuli ai. I aso nei, o le mea ua faia o le faʻafeagai ma latou avea ma puipuiga o le leona.

O le sili ona malosi, o le tasi e tele ana povi

Afai e te manaʻo e avea oe ma se tasi taua pe malosi i le ogatotonu o lenei ituaiga, ona e tatau lea ona sili atu ulu o povi. Aua o ii e le faitauina ile tulaga poʻo tupe, talafeagai. Mo i latou le sili ona taua aseta o lafumanu ma soʻo se tasi e sili ona tele i la latou vaega o le a sili ona taua. E tutusa ma le tamaoaiga ma le malosi i luma o isi.

Talitonuga Masais

O a latou faiga faapolokiki e faavae i luga o fonotaga a toeaiina

O le sili ona atamamai o le nofoaga o tagata matutua ma pei o lea, latou i ai se leo. O le mea lea, a o le latou faiga e tufatufaina, o le a le mea e faia o le feiloaʻi ma isi tagata uma o le ituaiga ma talanoaina nisi o mataupu. O nei talanoaga poʻo fonotaga e faʻalauiloa faalauaʻitele.

Le perofeta a tagata ma ana galuega fai

I totonu o tu ma agaifanua a le Masais tatou te maua ai lenei. I le taulaga o loʻo iai le tagata e valaʻauina perofeta poʻo 'Laibon'. O le a lau misiona? Ia, avea o se tagata faufautua i le va o le ituaiga ia lava ma le Atua Ngai. E le maua fua se galuega faʻapenei, ae o le tupuʻaga, o lea e pasi mai lea augatupulaga i lea auga tupulaga ma e faʻatapulaʻa naʻo nai tagata. E pei o se ituaiga faʻamasino o ia i le taimi e tasi o loʻo iai foʻi lana vaʻaiga mo le lumanaʻi. I se faʻaopopoga i nei mea uma, o ia foʻi na te faʻatautaia sauniga faʻapea foi ma le tuʻuina atu o le lumanaʻi i taua pe o ia e gafa ma le talosagaina o le vai ina ia timu.

O le mutia e paia

Mo le Masais o se mea paia, aua o le mea lea e fafagaina ai lafumanu. I la latou tu ma agaifanua sa fai mai ai a lavea e se tagata pe otegia se tamaitiiti, e mafai ona ia liaʻi ese ni mutia ma e le mafai ona faasalaina o ia. Ioe, faaleaogaina le faasalaga.

siva masai

E te le talanoa lava e uiga i le ua maliu

E ui lava matou te talitonu o tagata e faʻatoa feoti pe a le toe talanoa e uiga ia latou pe a latou galo, o nei tagata e le fiafia e talanoa e uiga i ai i a latou tu ma aga. Ma afai e oti se tagata, o le a latou le toe talanoa tuʻusaʻo ia, aua afai e tatau ona latou faʻailoaina, ona latou faʻaigoaina lea o latou e ala i se igoa tauvalaau. E pei o se faʻaopopoga, latou te mafaufau i lena naʻo nai tagata filifilia e tatau i ai le ola e faʻavavau, latou te tuʻuina tino oti i fafo 'ona' aʻai e tagata faʻamama. O tagata sili ona taua o le ituaiga o le a tanu, ae masani i se loloto papaʻu. I o latou autafa o le a latou tuu ai mutia, faapea foi seevae ma se tootoo.

Fafine, aliʻi ma a latou teuga

E moni lava na e vaʻai i lena, i le faʻaopopoina o latou ofu mumu, e faʻaaoga foʻi fafine i asoa poʻo taulima eseese ma isi mea felanulanuaʻi. Na faia latou e latou i penina e eseʻese ona paolo. Mo latou, o le ai ai foʻi tautaliga ma faʻaopoopoga. E le gata i lea, o pu (dilations) e foliga mai e fai si lapoʻa, ma o le mafuaʻaga lea e masani ai ona tautau ni foliga faʻaali, o loʻo matou faʻamamafaina ai nisi manu.

ituaiga aferika

Autaunonofo

E moni o le aitia o autaunonofo ua salalau i le tele o ituaiga. O le tele o a latou ava, o le sili atu o lo latou malosi. Mo lenei mafuaʻaga, ma faʻavae i luga o lenei manatu, faʻaipoipoga e faʻatulagaina talu ai o le fafine e matua tele. Ae tatau foi ona taʻua e le taofia lea mea aʻo leʻi fuafuaina faaipoipoga, ono i ai ni faiā ma isi talavou o latou tausaga.

O le toto povi o le vailaau sili lea

Ua tatou iloa o povi o mea e ola ai lenei ituaiga. Na matou taʻua muamua o le mutia e paia, aua e maua ai meaʻai a povi, e paia foi. Ae o nisi taimi afai latou te aveʻesea se manu o le a 'aʻai ma sili atu, latou te faʻaaogaina lelei atoatoa mea uma. Mai i nifo i atigivae o nei mea e mafai ona fai ma teuteuga. Ae a iai se mea taua o le toto, aua mafaufau i ai o se moni toe faʻaleleia. O le mafuaʻaga lena e masani ai ona tuʻuina atu i tagata mamaʻi poʻo tama peʻa faʻatoa latou peritomeina. E masani foi ona latou faia se ituaiga yogurt ma le susu ma le toto o manu.


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

Ia avea muamua ma faamatalaga

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli.

*

*